Bệnh tiểu đường là gì? Bạn sẽ không bao giờ lo lắng nếu biết 10 điều này

Các câu hỏi của bệnh tiểu đường

Mục Lục

Bệnh tiểu đường là một trong những bệnh lý mạn tính không lây ngày càng phổ biến hiện nay. Tỉ lệ bệnh đang tăng nhanh trên toàn thế giới. Ước tính có khoảng 380 triệu người mắc bệnh tiểu đường vào năm 2025. Mặc dù có khoảng 4% dân số thế giới mắc bệnh tiểu đường nhưng nhiều người không hiểu rõ về bệnh này. Do đó, những kiến thức dưới đây là rất cần thiết cho tất cả chúng ta để hiểu biết hơn về căn bệnh này.

Các câu hỏi của bệnh tiểu đường
Các câu hỏi bạn cần biết về bệnh tiểu đường

Bệnh tiểu đường là gì?

– Bệnh tiểu đường là một bệnh mãn tính phổ biến hiện nay; với biểu hiện lượng đường trong máu của bạn luôn cao hơn mức bình thường; và do cơ thể của bạn bị thiếu hụt hoặc đề kháng với insulin, dẫn đến rối loạn chuyển hóa đường trong máu.

– Khi mắc bệnh, cơ thể chúng ta không chuyển hóa hiệu quả các chất bột đường từ thực phẩm ăn vào hằng ngày để tạo ra năng lượng. Do đó gây ra hiện tượng lượng đường tích tụ tăng dần trong máu. Vì vậy lượng đường trong máu thường xuyên ở mức cao qua thời gian dài làm tăng nguy cơ các bệnh tim mạch; gây ra tổn thương ở các cơ quan khác như mắt, thận, thần kinh và các bệnh lý nghiêm trọng khác.

– Khi đường được hấp thu vào máu; hormone insulin được tiết ra để vận chuyển đường vào trong tế bào; thiêu đốt thành năng lượng để hoạt động. Người bệnh mắc tiểu đường là khi insulin sản xuất ra không đủ đáp ứng nhu cầu của cơ thể (tiểu đường type 1) hoặc cơ thể không dùng được lượng insulin đã sản xuất ra (tiểu đường type 2). Khi ăn các loại thực phẩm giàu tinh bột, đường, glucose trong máu tăng lên nhưng không được sử dụng nên nó luôn duy trì ở mức cao.

Bệnh tiểu đường có mấy loại (Type)?

Người bị tiểu đường có hai thể bệnh chính: tiểu đường loại 1 là do tụy tạng không tiết insulin, và tiểu đường loại 2 là do tiết giảm insulin và đề kháng insulin. Và còn 1 loại nữa là do khi mang thai gọi là tiểu đường thai kỳ

Phân loại bệnh tiểu đường
Bệnh tiểu đường chia làm mấy loại ?

Tiểu đường Loại 1 (Type 1)

Khoảng 5-10% tổng số bệnh nhân tiểu đường thuộc loại 1; phần lớn xảy ra ở trẻ em và người trẻ tuổi (<20T). Các triệu chứng thường khởi phát đột ngột và tiến triển nhanh nếu không điều trị. Giai đoạn toàn phát có tình trạng thiếu insulin tuyệt đối gây tăng đường huyết và nhiễm Ceton.

Những triệu chứng điển hình của bệnh tiểu đường loại 1 là: ăn nhiều, uống nhiều, tiểu nhiều, gầy nhiều (4 nhiều), mờ mắt, dị cảm và sụt cân, trẻ em chậm phát triển và dễ bị nhiễm trùng.

Tiểu đường Loại 2 (Type 2)

Bệnh tiểu đường loại 2 chiếm khoảng 90-95% trong tổng số người bị tiểu đường, thường gặp ở lứa tuổi trên 40, nhưng gần đây xuất hiện ngày càng nhiều ở lứa tuổi 30, thậm chí cả lứa tuổi thanh thiếu niên.

Bệnh nhân thường ít có triệu chứng hoặc chỉ được phát hiện tình cờ khi đi xét nghiệm máu trước khi mổ hoặc khi có biến chứng như nhồi máu cơ tim, tai biến mạch máu não; khi bị nhiễm trùng da kéo dài; bệnh nhân nữ hay bị ngứa vùng kín do nhiễm nấm âm hộ; bệnh nhân nam bị liệt dương.

Bệnh tiểu đường do thai nghén

Tỷ lệ người bị tiểu đường trong thai kỳ chiếm 3-5% số thai nghén; phát hiện lần đầu tiên trong thai kỳ.

Nguyên nhân dẫn đến bệnh tiểu đường?

Để biết được tại sao mình bị bệnh; đầu tiên bạn phải hiểu được quá trình chuyển hóa glucose trong cơ thể.

Quá trình chuyển hóa glucose

Glucose là chất cần thiết cho cơ thể của bạn; nó đóng vai trò là nguồn năng lượng cho các tế bào của cơ bắp và các mô, đặc biệt não bộ. Glucose có trong thực phẩm bạn ăn và được dự trữ trong gan (tạo thành glycogen).

Trong trường hợp bạn biếng ăn dẫn đến lượng glucose trong máu quá thấp, gan của bạn sẽ ly giải những phân tử glycogen thành glucose và cân bằng lại lượng đường trong máu. Máu hấp thụ glucose và cung cấp cho các tế bào trong cơ thể.

Tuy nhiên, các tế bào này không thể sử dụng nguồn “nhiên liệu” này một cách trực tiếp, mà phải có sự hỗ trợ của hormone insulin (được sản xuất bởi tuyến tụy). Sự có mặt của insulin cho phép glucose được hấp thu vào các tế bào, làm giảm nồng độ glucose trong máu. Sau đó, khi đường huyết của bạn đã giảm, tuyến tụy cũng sẽ giảm sản xuất insulin.

Bất kỳ sự bất thường nào xảy ra trong quá trình trao đổi chất này đều có thể làm cho glucose không thể đi vào các tế bào và cung cấp năng lượng. Kết quả là lượng đường vẫn còn trong máu. Sự mất cân bằng này được tích lũy qua thời gian và dẫn đến lượng đường trong máu cao đáng kể, được gọi là tăng đường huyết.

Nguyên nhân gây bệnh tiểu đường tuýp 1

Nguyên nhân chính xác gây bệnh tiểu đường tuýp 1 không rõ. Theo các chuyên gia, nguyên nhân tiểu đường có thể là do hệ thống miễn dịch tấn công và phá hủy các tế bào sản xuất insulin của bạn trong tuyến tụy. Điều này khiến bạn có ít hoặc không có insulin. Lúc này, lượng đường thay vì chuyển đến các tế bào lại tích lũy trong máu, gây ra bệnh tiểu đường.

Bệnh tiểu đường tuýp 1 được cho là do tính nhạy cảm di truyền và các yếu tố môi trường gây ra, mặc dù các yếu tố chính xác gây bệnh vẫn chưa rõ.

Nguyên nhân gây bệnh tiểu đường tuýp 2 và tiền tiểu đường

Ở những người bị tiền tiểu đườngtiểu đường tuýp 2; các tế bào trở nên đề kháng với hoạt động của insulin và tuyến tụy không thể tạo đủ insulin để vượt qua sự đề kháng này. Lúc này, đường sẽ không thể đến các tế bào trong cơ thể mà tích tụ trong máu.

Nguyên nhân gây bệnh vẫn chưa rõ; mặc dù nhiều người tin rằng yếu tố di truyền và môi trường đóng một vai trò trong việc gây ra bệnh tiểu đường tuýp 2. Thừa cân có liên hệ chặt chẽ với sự xuất hiện của bệnh tiểu đường tuýp 2; nhưng không phải ai mắc bệnh tiểu đường tuýp 2 đều thừa cân.

Nguyên nhân gây bệnh tiểu đường thai kỳ

Trong thời kỳ mang thai; nhau thai tạo ra kích thích tố để duy trì thai kỳ của bạn. Những kích thích tố này làm cho các tế bào có khả năng kháng insulin tốt hơn.

Thông thường, tuyến tụy đáp ứng bằng cách sản xuất đủ insulin để vượt qua sức đề kháng này. Tuy nhiên; đôi khi tuyến tụy không thể sản xuất đủ insulin. Khi điều này xảy ra sẽ dẫn đến lưỡng đường vẩn chuyển vào các tế bào giảm và lượng tích tụ trong máu tăng, dẫn đến tiểu đường thai kỳ.

Những biểu hiện của người bị tiểu đường thường gặp là gì?

Người bệnh mắc tiểu đường sẽ gặp phải:

  • Có cảm giác cực kỳ khát; hay còn được gọi là chứng khát nhiều;
  • Đi tiểu nhiều, đôi khi đi thường xuyên mỗi giờ; còn gọi là chứng tiểu nhiều;
  • Sụt cân không rõ nguyên nhân;
  • Cảm thấy kiệt sức và mệt mỏi.

Bạn có thể gặp các triệu chứng tiểu đường khác, như:

  • Buồn nôn hoặc nôn mửa;
  • Mờ mắt;
  • Nhiễm trùng âm đạo thường xuyên ở phụ nữ;
  • Nhiễm nấm men hoặc nấm candida;
  • Khô miệng;
  • Chậm lành vết loét hoặc vết cắt;
  • Ngứa da, đặc biệt là ở bẹn hoặc khu vực âm đạo.
Dấu hiệu nhận biết sớm bệnh tiểu đường
Các dấu hiệu nhận biết bệnh tiểu đường mà bạn cần lưu ý

Bệnh tiểu đường có lây không?

Bệnh tiểu đường là một căn bệnh thời đại – là sát thủ thầm lặng đe dọa sức khỏe mọi người bởi những diễn biến thầm lặng của nó. Nguy hiểm là vậy nhưng phần lớn mọi người chưa có cái nhìn; hiểu biết đúng đắn về bệnh tiểu đường. Một trong những vấn đề mà nhiều người quan tâm đó là người bị tiểu đường có lây qua đường máu, đường ăn uống không? Có di truyền không?

1. Bệnh tiểu đường có lây lan không?

Việc hiểu sai về một căn bệnh sẽ khiến mọi người có những cách hành xử thận trọng hơn khi tiếp xúc với người bệnh. Không giống như những căn bệnh dễ lây nhiễm như bệnh cảm cúm; sốt xuất huyết, bệnh sởi, ho lao, viêm gan B… Bệnh tiểu đường hoàn toàn không bị lây nhiễm. Bệnh tiểu đường không phải do virus; vi khuẩn hay nấm gây ra nên không thể lây lan từ người này sang người khác. Chính vì vậy; bạn có thể yên tâm khi tiếp xúc với những bệnh nhân tiểu đường.

2. Bệnh tiểu đường có lây qua đường máu không?

Bệnh tiểu đường là một dạng rối loạn nội tiết chuyển hóa mạn tính glucid; protid và lipid do thiếu hụt insulin. Khi cơ thể không sản sinh đủ insulin hoặc insulin kém chất lượng khiến glucose không kịp chuyển hóa thành năng lượng. Từ đó dẫn đến tình trạng lượng đường trong máu tăng cao gây nên bệnh tiểu đường. Chính vì người bị tiểu đường thường có chỉ số đường huyết cao hơn người bình thường nên họ lo sợ rằng căn bệnh này cũng có thể lây truyền qua đường máu.

Bệnh đái tháo đường không lây qua đường máu. Bệnh không giống những căn bệnh lây truyền qua đường máu như HIV AIDS; virus HPV gây ung thư cổ tử cung; bệnh viêm gan, ký sinh trùng sốt rét… Cho dù bạn nhận máu từ một người bị tiểu đường thì bạn cũng không thể mắc bệnh đái tháo đường nếu như bạn kiểm soát đường huyết tốt. Vì vậy hãy chủ động kiểm soát đường huyết của bản thân bạn nhé!

3. Bệnh tiểu đường có lây qua đường ăn uống không?

Vì người ta hay thấy rằng; những người sống trong một gia đình thường bị mắc phải căn bệnh tiểu đường giống nhau nên họ cho rằng nguyên nhân là do lây nhiễm qua đường ăn uống. Thực chất căn bệnh này không hề bị lây qua đường ăn uống hay tuyến nước bọt hay qua đường hô hấp như nhiều người vẫn nghĩ. Để lý giải cho điều này; có thể hiểu rằng những người trong một gia đình bị mắc phải bệnh tiểu đường là do họ có thói quen ăn uống; sinh hoạt giống nhau.

bệnh tiểu đường tuýp 2 chiếm đến 90% người bệnh và hình thành do những thói xấu trong sinh hoạt như ăn quá nhiều chất béo; ăn đồ ngọt nhiều, ngồi nhiều, lười vận động. Nếu cả gia đình bạn có thói quen ăn uống; sinh hoạt đều như vậy thì khả năng bị mắc bệnh tiểu đường rất cao. Vì vậy; cả gia đình bạn nên có một chế độ dinh dưỡng khoa học; vận động thường xuyên để cả nhà đều khỏe mạnh để không mắc phải bệnh tiểu đường cũng như các chứng bệnh khác.

Bệnh tiểu đường có di truyền không?

Có rất nhiều thông tin cho rằng; nguyên nhân chính gây ra bệnh tiểu đường đó chính là do di truyền. Vì những người trong cùng một gia đình thường bị mắc bệnh giống nhau. Thực ra, rất khó để xác định xem một người bị bệnh tiểu đường là do di truyền hay do chế độ ăn uống và sinh hoạt không lành mạnh.

Theo nghiên cứu của Trung tâm sức khỏe Cộng đồng Harvard; nguy cơ mắc tiểu đường type 1 của con cái khi có cha hoặc mẹ mắc tiểu đường lần lượt là 10% và 4%. Đối với bệnh tiểu đường type 2; nguy cơ này cao hơn nhiều. Nếu có người thân mắc tiểu đường; bạn sẽ dễ bị căng thẳng hơn. Căng thẳng làm tăng đề kháng lnsulin và thúc đẩy bạn ăn đồ ngọt; đồ béo để trấn an. Nguy cơ mắc béo phì; bệnh tiểu đường loại 2 cũng từ đó tăng lên.

Ăn nhiều đường có bị tiểu đường không?

Không thể phủ nhận món ngọt là một trong những hương vị hấp dẫn; kích thích vị giác con người. Mặc dù người bệnh được khuyên nên hạn chế dùng nhiều thực phẩm có vị ngọt nhưng không hẳn phải kiêng hoàn toàn.

Vì mối quan hệ giữa ăn ngọt và tiểu đường còn phụ thuộc vào chỉ số GI (Glycaemic Index – chỉ số phản ánh tốc độ làm tăng đường huyết sau khi ăn các thực phẩm giàu chất bột đường: cơm, bún, bánh mì và ngay cả trong sữa công thức dành cho trẻ đang lớn.) có trong loại thực phẩm đó. Đó là lý do tại sao các loại hoa quả có vị ngọt vẫn được xem là thực phẩm mà người mắc bệnh tiểu đường nên ăn thường xuyên.

Người bị tiểu đường cần biết cách lựa chọn cho mình những loại đồ ăn có chỉ số đường huyết thấp. Bạn nên thiết kế thực đơn dinh dưỡng có tỷ lệ thành phần dưỡng chất hợp lý: 50% carbohydrate, 30% chất béo và 20% chất đạm.

Ăn ngọt đúng cách giúp phòng và kiểm soát bệnh tiểu đường tốt hơn

Theo WHO (Tổ chức Y tế Thế giới), cách phòng bệnh tốt nhất là điều chỉnh chế độ ăn uống; gia tăng lượng tiêu thụ rau xanh và các loại hoa quả tươi; các loại hạt và ngũ cốc không đường. Bạn nên hạn chế khẩu phần ăn chứa nhiều chất béo; sử dụng chất béo không bão hòa và hạn chế việc dùng vô tội vạ các thực phẩm chế biến sẵn hay các thực phẩm chứa đường cô đặc.

Đối với người bị tiểu đường; khi ăn tiệc cùng gia đình hay bạn bè; bạn hãy ăn ít cơm hoặc bánh mỳ; các chất bột đường. Trong trường hợp quá thèm đồ ngọt; hãy chọn thực phẩm có chứa đường Saccharin, Aspartame, Sucralose… Những loại đường có chất ngọt nhân tạo sẽ giúp bạn kiểm soát lượng đường trong máu tốt hơn. Nếu làm tốt chỉ dẫn trên; bạn sẽ không phải quá khổ sở với suy nghĩ mình bị “cấm ăn đường” khi bị bệnh nữa.

Bệnh tiểu đường thường gặp ở độ tuổi nào?

Trước đây bệnh nhân mắc đái tháo đường thường ở tuổi sau 40. Hiện nay, những ca lâm sàng phát hiện trẻ ở 5-8 tuổi mắc bệnh. Nguyên nhân là di truyền; lối sống ít vận động làm gia tăng tỷ lệ béo phì. Trẻ nhỏ mắc bệnh do ăn uống; ngồi xem tivi quá nhiều.

Có 2 type đái tháo đường (tiểu đường) chính là đái tháo đường tuýp 1 và đái tháo đường tuýp 2:

Đái tháo đường tuýp 1:

Trước đây gọi là bệnh tiểu đường phụ thuộc insulin. Bệnh thường gặp ở người trẻ dưới 30 tuổi; nguyên nhân là do thiếu insulin gần như hoàn toàn nên bắt buộc phải điều trị bằng insulin từ đầu.

Đái tháo đường tuýp 2:

Trước đây gọi là chứng tiểu đường không phụ thuộc insulin. Bệnh thường gặp ở người trên 30 tuổi; nguyên nhân chủ yếu là do kháng insulin và có thể do cả thiếu insulin nữa. Có thể điều trị bệnh bằng chế độ ăn và các thuốc uống nhưng cũng có thể phải điều trị bằng insulin. Bệnh đái tháo đường tuýp 2 phổ biến hơn tuýp 1, chiếm khoảng 75-85% tổng số bệnh nhân tiểu đường.

Những người có nguy cơ bị bệnh đái tháo đường tuýp 2, đó là:

  • Người trên 40 tuổi
  • Người béo phì hoặc thừa cân, đặc biệt là những người béo bụng.
  • Có người thân đời thứ nhất như anh chị em ruột hoặc bố, mẹ đẻ bị đái tháo đường
  • Ít hoạt động thể lực hoặc làm công việc văn phòng, ít vận động.
  • Bị cao huyết áp.
  • Có rối loạn mỡ máu.
  • Có bệnh mạch vành, có tăng axit uric máu (hoặc bị bệnh gout).

5 Điều cần lưu ý gì khi bị bệnh tiểu đường?

Đối với những người bị tiểu đường, tất cả các hoạt động hàng ngày từ việc ăn gì đến việc ngủ bao lâu đều ảnh hưởng trực tiếp đến tình trạng bệnh.

1. Uống thêm nước

Cơ thể thiếu nước có thể gây mất nước nghiêm trọng hơn trong mùa hè; với người bị tiểu đường nguy cơ này càng lớn hơn vì lượng đường huyết ở họ cao. Nếu điều này xảy ra sẽ dẫn tới viêm dạ dày, ruột… Bởi vậy người bị tiểu đường nên nhớ cần uống từ 1,5-2 lít nước trong ngày.

2. Không uống nước ngọt

Uống liên tục nước lạnh hoặc nước ngọt ăn kiêng để chống khát cũng không tốt cho người bị tiểu đường. Lý do là chúng có thể gây ra cảm lạnh; đau cổ họng cho người miễn dịch kém; đặc biệt càng nghiêm trọng hơn cho người bị viêm phế quản.

Thuốc chứa steroids để chữa trị bệnh này lại không thích hợp cho người bị tiểu đường. Bạn cũng nên cắt giảm rượu bia, thuốc lá.

3. Thường xuyên ở trong nhà

Tốt nhất người tiểu đường nên ở trong nhà từ 11 giờ trưa đến 3 giờ chiều; đặc biệt là người bị dị ứng da. Viêm nhiễm hay dị ứng da nhỏ gây ra bởi ánh nắng gắt là điều thường xảy ra; do đó nếu đi ra ngoài bạ cần mặc quần áo dài; mang theo ô nón.

4. Thường xuyên kiểm tra mắt

Hầu hết người bị tiểu đường cũng bị các triệu chứng như bệnh võng mạc tiểu đường hoặc tăng nhãn áp. Người bệnh dễ bị các chứng viêm nhiễm theo mùa như viêm kết mạc. Do đó vào mùa hè người tiểu đường cần lên lịch thường xuyên kiểm tra mắt.

5. Kiểm soát đường huyết

Dù vào mùa nào, kiểm soát đường huyết cũng luôn quan trọng với người bị tiểu đường. Người phải dùng máy bơm insulin cũng cần chú ý hơn vì họ thường xuyên không mang theo máy bên người, và để ngoài trời nóng thì máy rất dễ hỏng khiến lượng đường huyết càng tăng cao.

Làm thế nào để phòng tránh bệnh đái tháo đường?

Phòng bệnh đái tháo đường trước khi lượng đường và insulin trong máu lên quá cao sẽ giúp bạn tránh được nhiều biến chứng nguy hiểm. Bằng cách duy trì chế độ ăn uống lành mạnh kết hợp với vận động thường xuyên; bạn sẽ không lo mắc phải chứng bệnh phổ biến này!

Chế độ ăn giàu protein:

Những người có nguy cơ mắc tiểu đường nên thêm protein vào chế độ ăn uống; đồng thời tránh các thực phẩm giàu carbohydrate và chất béo. Protein giúp duy trì năng lượng cơ thể và bình thường hóa sự hao mòn của cơ thể bằng cách duy trì tỉ lệ trao đổi chất cao.

Bỏ thuốc lá:

Hút thuốc lá ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch và sự sản sinh các hormone; làm tăng nguy cơ mắc bệnh đái tháo đường. Bỏ thuốc lá không chỉ giúp giảm nguy cơ mắc tiểu đường mà còn cải thiện sức khỏe toàn diện của bạn.

Uống nhiều nước hơn:

Nước là một trong những phần quan trọng nhất của cơ thể; nó giúp huy động hàm lượng đường cao trong máu. Uống nhiều nước mỗi ngày không chỉ giúp điều hòa các chức năng cơ thể mà còn giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh tim mạch và bệnh đái tháo đường.

Cải thiện chất lượng giấc ngủ:

Các nghiên cứu cho thấy những người ngủ 7 – 8 tiếng mỗi đêm ít có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường hơn so với những người ngủ dưới 7 tiếng. Thiếu ngủ có thể làm xáo trộn sự cân bằng hormone trong cơ thể, tình trạng này dễ gây tiểu đường.

Tập luyện thể chất:

Một lối sống lành mạnh với các hoạt động thể chất thường xuyên có thể giúp bạn ngăn hoặc làm chậm sự phát triển bệnh đái tháo đường. Đây là giải pháp đơn giản và hiệu quả nhất để phòng tránh nhiều vấn đề về sức khỏe bao gồm tiểu đường.

Chất xơ:

Một chế độ ăn uống giàu chất xơ tạo điều kiện cho sự hấp thụ đường trong máu và sự tiết insulin để cân bằng lượng đường đó. Bạn có thể phòng ngừa bệnh tiểu đường bằng cách thêm lúa mì, ngũ cốc và các loại thực phẩm giàu chất xơ khác vào chế độ ăn uống.

Kiểm tra lượng đường huyết: Một trong những cách tốt nhất để tránh bệnh tiểu đường là thường xuyên kiểm tra lượng glucose trong máu. Người trên 45 tuổi nên kiểm tra hàm lượng đường trong máu 3 năm một lần. Người có huyết áp cao hoặc béo phì nên kiểm tra thường xuyên hơn và chia sẻ với bác sĩ để được tư vấn.

Mọi thắc mắc cần tư vấn miễn phí về bệnh tiểu đường và cách điều trị tốt nhất, hãy gọi ngay hotline: 0768.971.566

Fanpage: https://www.facebook.com/shopthiensu

Tham khảo thêm về bệnh tiểu đường

Bị tiểu đường có nên ăn trái cây không? Các loại trái cây tốt cho người tiểu đường?

Bệnh tiểu đường ăn bún được không? Thực phẩm nào tốt cho người bệnh?

Chế độ ăn cho người tiểu đường để tránh làm đường tăng đột biến

Bệnh tiểu đường là gì? Bạn sẽ không bao giờ lo lắng nếu biết 10 điều này

[Sassy_Social_Share]

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *